Το δέρμα μας είναι φυσικά πλούσιο σε βιταμίνη Α⁽ᶦ⁾.
Η βιταμίνη Α είναι το μόριο-κλειδί που είναι απαραίτητο για την υγεία και την ομορφιά του δέρματος, επειδή προάγει την ομαλή λειτουργία⁽ᶦ⁾ όλων των κυττάρων του δέρματος: κερατινοκυττάρων, μελανοκυττάρων, ινοβλαστών και κυττάρων Langerhans. Επίσης, επειδή η βιταμίνη Α αυξάνει τη δραστηριότητα των τελομερών, είναι απαραίτητη για την επιβράδυνση της γήρανσης των κυττάρων.
Η βιταμίνη Α ελέγχει πάνω από 1000 γονίδια που είναι υπεύθυνα για την ανάπτυξη, τη διαφοροποίηση⁽ᶦᶦ⁾ και την ωρίμανση⁽ᶦᶦ⁾ των κυττάρων του δέρματος⁽ᶦᶦᶦ⁾. Ανήκει σε μια ομάδα οργανικών ενώσεων που ονομάζονται ρετινοειδή και ταξινομούνται σε εστέρες, ρετινόλη, ρετιναλδεΰδη και ρετινοϊκό οξύ.
Το δέρμα είναι φυσικά πλούσιο⁽ᶦᵛ⁾ σε βιταμίνη Α και περίπου το 91% αυτής βρίσκεται υπό τη μορφή⁽ᵛ⁾ εστέρων.
Οι ερευνητές Wise & Sulzberger⁽ᵛᶦ⁾ ήδη από το 1938 υπέθεσαν πως ο λόγος για τον οποίο το δέρμα που εκτίθεται στον ήλιο εμφανίζει πιο έντονη ρυτίδωση είναι η καταστροφή της βιταμίνης Α, η οποία οδηγεί σε χρόνια τοπική αβιταμίνωση. Μεταγενέστερες έρευνες⁽ᵛᶦᶦ⁾ επιβεβαίωσαν αυτή τη θεωρία.
Η βιταμίνη Α καταστρέφεται⁽ᵛᶦᶦᶦ⁾ από την UVB⁽ᶦˣ⁾ και την UVA ακτινοβολία και γι’ αυτό το δέρμα που εκτίθεται στον ήλιο⁽ˣ⁾ φαίνεται πιο γηρασμένο. Το γεγονός αυτό αφορά άνδρες και γυναίκες κάθε ηλικίας και καθιστά απαραίτητη την αναπλήρωση της χαμένης βιταμίνης Α από την επιδερμίδα.
Ειδικά οι γυναίκες είναι ακόμη πιο σημαντικό να αναπληρώνουν καθημερινά τη βιταμίνη Α που χάνουν, διότι κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως⁽ˣᶦ⁾ τα επίπεδα βιταμίνης Α στο αίμα μειώνονται σημαντικά και γίνονται πιο επιρρεπείς στη φωτογήρανση.
Ο παλμιτικός εστέρας, ακόμη και σε χαμηλές δόσεις, μπορεί να έχει την ίδια αποτελεσματικότητα με το ρετινοϊκό οξύ⁽ˣᶦᶦ⁾ στην αντιμετώπιση της φωτογήρανσης. Ωστόσο, όσο μεγαλύτερη είναι η δόση⁽ˣᶦᶦᶦ⁾, τόσο καλύτερα τα αποτελέσματα. Για τον λόγο αυτό οι εστέρες είναι πολύτιμοι, καθώς αποτελούν τη μόνη μορφή βιταμίνης Α που αποθηκεύεται.
Το ρετινοϊκό οξύ δεν μπορεί να αποθηκευτεί καθόλου, ενώ οι άλλες μορφές βιταμίνης Α⁽ˣᶦᵛ⁾ πρέπει πρώτα να μεταβολιστούν⁽ˣᵛ⁾ σε εστέρες προκειμένου να αποθηκευτούν. Η ερεθιστική τους δράση, όμως, καθιστά δύσκολη την καθημερινή εφαρμογή ή/και τη χρήση μεγάλων δόσεων.
Ο παλμιτικός εστέρας προστατεύει το DNA των κυττάρων του δέρματος από τη φθορά και, όταν εφαρμόζεται τοπικά και σε ικανοποιητικές δόσεις, μπορεί να προσφέρει προστασία στο DNA⁽ˣᵛᶦ⁾ ισάξια με αυτή ενός SPF 20. Ο παλμιτικός εστέρας δρα σαν φυσικό αντηλιακό, καθώς απορροφά ενέργεια από την υπεριώδη ακτινοβολία χωρίς να παρεμποδίζει τη σύνθεση της βιταμίνης D.
Η συγκεκριμένη δράση αφορά αποκλειστικά τον παλμιτικό εστέρα και όχι τις άλλες μορφές βιταμίνης Α, οι οποίες καθιστούν το δέρμα φωτοευαίσθητο. Η φιλική μορφή του παλμιτικού εστέρα επιτρέπει τη χρήση μεγάλων ποσοτήτων βιταμίνης Α, 365 ημέρες τον χρόνο, πρωί και βράδυ, ώστε να απολαμβάνουμε όμορφο δέρμα για μια ζωή.
Μπάρμπαρα Νάνου
Αισθητικός & Κοσμητολόγος ΤΕΙ Αθηνών
MSc Διατροφής & Δημόσιας Υγείας ΧΠΑ
Environ Educator @ Chrysallis Proderma
REFERENCES
i Randolph, R.K. and M. Simon, All-trans-retinoic acid regulates retinol and 3,4- didehydroretinol metabolism in cultured human epidermal keratinocytes. J Invest Dermatol, 1996. 106(1): p.168-75.
ii Goffin, V., et al., Topical retinol and the stratum corneum response to an envinmental threat.Skin Pharmacol, 1997. 10 (2): p.85-9
iii Randolph, R.K. and M. Simon, All-trans-retinoic acid regulates retinol and 3,4 – didehydroretinol metabolism in cultured human epidermal keratinocytes. J Invest Dermatol, 1996. 106(1): p.168-75.
iv Vhlquist, Vitamin A in human skin: I. detection and identification of retinoids in normal epidermis. J Invest Dermatol, 1982. 79(2): p.89-93
v Kyrlandsky, S.B., et al., Auto-regulation of retinoic acid biosynthesis through regulation of retinol esterification in human keratinocytes. J BiolChem, 1996. 271 (26): p.15346-52
vi Sulzberger M.B and F. Wise, The year book of dermatology and syphilology. 1938 ed1938, Chicago: Year Book Publishers.
vii Wang, Z., et al., Ultraviolet irradiation of skin causes functional vitamin A deficiency, preventable by all-trans retinoic acid pre-treatment. Nat Med, 1999. 5(4): p.418-22
viii Sulzberger M.B and F. Wise, The year book of dermatology and syphilology. 1938 ed1938, Chicago: Year Book Publishers.
ix Berne B, Nilsson M, Vahlquist A, UV Irradiation and Cutaneous Vitamin A: An experimental study in Rabbit and Hyman Skin. J. Invest Dermatol, (1984) 83: p.401-404.
x Wang, Z., et al., Ultraviolet irradiation of skin causes functional vitamin A deficiency, preventable by all-trans retinoic acid pre-treatment. Nat Med, 1999. 5(4): p.418-22
xi Lithgow, D.M. and W.M. Politzer, Vitamin A in the treatment of menorrhagia. S Afr Med J, 1977. 51(7): p.191-3.
xii Watson REB, Long SP, Bowden JJ, Bastrilles JY, BartonSP, Griffiths CEM Repair of photoaged dermal matrix by topical application of a cosmetic “anti-ageing” product. Br J Bermatol, 2008. 158 (3): p.472-7.
xiii Prof. Des Fernandes, Dr. Ernst Eiselen. Retinyl Palmitate. The ideal topical form of vitamin A for photoaging.Fernropubl 2020.
xiv Kang S. Duel EA .Fishe r GJ.Datta SC. Wan g Z Q. Reddy AP, Tavakkol A. Yi j Y. Griffiths CEM . Elder JT. Voorhess JJ:
Application of retinol to human skin in vivo induces epidermal hyperplasia and cellular retinoid binding proteins characteristic of retinoic acid but without measurable retinoic acid levels or irritation. J Invest Dermatol 105: p.549-556, 1995
xv Dr. Fernandes and Dr. Ernst Eiselen.Vitamin A Skin Science.A scientific guide to healthy skin.Fernopubl 2015.
xvi Antille C, Tran C, Sorg O, Carraux P, Didierjean L, Saurat JH, Vitamin A experts a protoprotective action in skin by
absorbing ultraviolet B radiation. 2003, J Invest Dermatol, 121(5): p.1163-7.
